Taş öyküsü olanlarda takip ve korunma

Neden tekrarlar?

Taşa yol açan etkenler (az sıvı alımı, beslenme, kalıtım, bazı metabolik durumlar) taş tedavi edildikten sonra da sürer. Düşen ya da çıkarılan taşın analizi hangi önlemlerin sizin için önemli olduğunu gösterir.

Herkes için geçerli öneriler

• Günde 2-2,5 litre idrar yapacak kadar sıvı için; idrarınız açık sarı olmalı. Sıcak havada ve terlediğinizde daha fazla için.
• Sıvının çoğu su olsun. Şekerli ve kolalı içecekleri azaltın.
• Tuzu azaltın: günde bir çay kaşığını geçmeyin. Turşu, salamura, işlenmiş et ve hazır gıdalara dikkat edin.
• Kırmızı et, sakatat ve hayvansal proteini abartmayın.
• Kalsiyumu kesmeyin: günde 2-3 porsiyon süt, yoğurt veya peynir taş riskini azaltır. Kalsiyum ilacı kullanacaksanız hekiminize danışın.
• Sebze, meyve ve özellikle limon gibi narenciye tüketin.
• Sağlıklı kilonuzu koruyun.

Taş türüne göre ek öneriler

• Kalsiyum oksalat taşı: ıspanak, pancar, kuruyemiş, kakao ve koyu çayı sınırlayın; yüksek doz C vitamini takviyesi almayın.
• Ürik asit taşı: kırmızı et, sakatat ve alkolü azaltın; hekiminiz idrarı alkali yapan ilaç önerebilir.
• Enfeksiyon taşı: taşın tamamen temizlenmesi ve enfeksiyonların önlenmesi gerekir.
• Sistin taşı: çok yüksek sıvı alımı ve özel ilaç tedavisi gerekir.

Kimlere ayrıntılı tetkik yapılır?

Sık taş oluşturanlarda, çocuklukta veya genç yaşta taş geçirenlerde, tek böbreği olanlarda ve ailesinde yoğun taş öyküsü bulunanlarda kan tahlilleri ve 24 saatlik idrar incelemesi yapılır. Sonuca göre idrardaki taş yapıcı maddeleri azaltan ilaçlar önerilebilir.

Kontroller

Kontrollerde genellikle ultrason ve idrar tahlili yapılır. Sıklığı, böbrekte kalan taş olup olmadığına ve tekrarlama riskinize göre hekiminiz belirler.