Varikosel (testis toplardamarlarında genişleme)
Son gözden geçirme: Kasım 2026
Kısaca
Varikosel, testisten kanı taşıyan toplardamarların varis gibi genişlemesidir; erkeklerin yaklaşık yedide birinde bulunur. Çoğu kişide yakınma yapmaz ve tedavi gerektirmez. Sperm değerlerini bozduğunda, ağrı yaptığında veya ergenlerde testis gelişimini etkilediğinde ameliyat önerilir.
Nedir?
Toplardamarlardaki kapakçıkların yetersizliği nedeniyle kan geri kaçar ve damarlar genişler. Damar yapısı nedeniyle çoğunlukla sol tarafta görülür. Testis çevresindeki ısıyı artırarak sperm üretimini olumsuz etkileyebilir.
Belirtiler
- Çoğu zaman belirti yoktur; muayenede veya kısırlık araştırmasında saptanır
- Uzun süre ayakta kalınca veya gün sonunda artan, uzanınca geçen dolgunluk ya da künt ağrı
- Torbada ele gelen yumuşak, solucan yumağı hissi veren damarlar
- Etkilenen tarafta testisin daha küçük olması
Nasıl tanı konur?
- Ayakta ve ıkınarak yapılan muayene
- Renkli Doppler ultrason
- Çocuk isteği olanlarda semen analizi
Kimlere tedavi önerilir?
- Muayenede saptanan varikoseli olan, semen analizi bozuk ve çocuk isteyen erkeklere
- Başka nedenle açıklanamayan, günlük yaşamı etkileyen ağrısı olanlara
- Ergenlerde testis gelişiminde gerilik saptananlara
- Yalnızca ultrasonda görülen, muayenede saptanamayan varikoselin tedavisi önerilmez. Semen analizi normal olan ve yakınması olmayan kişilerde izlem yeterlidir.
Tedavi nasıl yapılır?
En sık uygulanan yöntem mikroskop altında kasıktan yapılan ameliyattır; genişlemiş damarlar bağlanır, atardamar ve lenf damarları korunur. Genellikle aynı gün taburcu olunur. Seçilmiş hastalarda damar içinden tıkama (embolizasyon) da uygulanabilir.
Sperm değerlerindeki düzelme 3-6 ay içinde görülür; her hastada düzelme olmayabilir.
Ne zaman acile başvurmalı?
- Testiste ani başlayan şiddetli ağrı varsa
- Varikosel ileri yaşta aniden ortaya çıktıysa veya uzanınca kaybolmuyorsa (karın içi bir neden araştırılmalıdır)
- Ameliyat sonrası artan şişlik, kızarıklık veya ateş olursa
Acil durumda 112'yi arayın.
Doktorunuza sorabilecekleriniz
Muayeneye giderken bu listeyi yazdırabilir veya ekran görüntüsünü alabilirsiniz.
- 1Varikoselim tedavi gerektiriyor mu?
- 2Semen analizimi etkiliyor mu?
- 3Ameliyatın başarı oranı ve riskleri nedir?
- 4Ameliyattan sonra ne zaman işe ve spora dönebilirim?
Bu sayfa genel bilgi verir; kişisel durumunuz için muayene ve hekiminizin değerlendirmesi gereklidir. Herhangi bir ilacı başlamadan, bırakmadan veya dozunu değiştirmeden önce hekiminize danışın.