Erkek kısırlığı
Son gözden geçirme: Kasım 2026
Kısaca
Bir yıl düzenli ve korunmasız ilişkiye rağmen gebelik olmuyorsa çiftin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Çiftlerin yaklaşık yarısında erkeğe ait bir etken de bulunur. İlk ve en önemli test semen analizidir; saptanan nedenlerin bir kısmı tedavi edilebilir.
Ne zaman başvurmalı?
Bir yıl içinde gebelik olmadıysa değerlendirme önerilir. Kadın 35 yaşın üzerindeyse veya erkekte bilinen bir risk (inmemiş testis öyküsü, testis ameliyatı, kemoterapi, belirgin varikosel) varsa altı ay beklemek yeterlidir. Erkeğin ve kadının değerlendirmesi aynı anda yapılmalıdır.
Olası nedenler
- Varikosel (testis toplardamarlarında genişleme)
- Hormon bozuklukları
- Sperm kanallarında tıkanıklık
- Geçirilmiş enfeksiyonlar, inmemiş testis, testis dönmesi veya travması
- Genetik nedenler
- Sigara, alkol, fazla kilo, sıcağa maruz kalma
- Kas geliştirici hormonlar ve dışarıdan testosteron kullanımı (sperm üretimini durdurabilir)
- Bazı ilaçlar, kemoterapi ve ışın tedavisi
- Çiftlerin bir bölümünde neden bulunamaz
Nasıl değerlendirilir?
- Semen analizi: 2-7 günlük cinsel perhizden sonra verilir. Sonuçlar değişken olabildiği için anormal çıkarsa birkaç hafta sonra tekrarlanır.
- Muayene: testislerin boyutu, varikosel ve sperm kanallarının değerlendirilmesi
- Hormon testleri (FSH, LH, testosteron)
- Gerekirse skrotal ultrason
- Sperm sayısı çok düşükse veya hiç yoksa genetik testler
Tedavi seçenekleri
- Varikosel saptanan uygun hastalarda mikrocerrahi ile onarım
- Hormon bozukluklarında ilaç tedavisi
- Kanal tıkanıklıklarında cerrahi onarım
- Yardımcı üreme yöntemleri: aşılama ve tüp bebek (mikroenjeksiyon)
- Menide hiç sperm bulunmayan erkeklerde testisten mikroskop altında sperm aranması (mikro-TESE)
Evde neler yapabilirsiniz?
- Sigarayı bırakın, alkolü azaltın.
- Fazla kilolarınızı verin, düzenli egzersiz yapın.
- Testisleri ısıtan durumlardan kaçının: sauna, sıcak küvet, dizüstü bilgisayarı kucakta kullanma.
- Kas geliştirici hormon ve testosteron ürünlerini kullanmayın.
- Haftada 2-3 kez ilişki yeterlidir; uzun perhiz sperm kalitesini artırmaz.
- Sperm üretimi yaklaşık üç ay sürer; yaşam tarzı değişikliklerinin etkisi için sabırlı olun.
Ne zaman acile başvurmalı?
Kısırlık değerlendirmesi acil değildir. Ancak şu durumlarda beklemeden başvurun:
- Testiste ani başlayan şiddetli ağrı
- Testiste ele gelen sert kitle
Acil durumda 112'yi arayın.
Doktorunuza sorabilecekleriniz
Muayeneye giderken bu listeyi yazdırabilir veya ekran görüntüsünü alabilirsiniz.
- 1Semen analizim ne anlama geliyor?
- 2Düzeltilebilir bir neden var mı?
- 3Doğal yolla gebelik şansımız nedir, ne kadar beklemeliyiz?
- 4Hangi yardımcı üreme yöntemi bize uygun?
Bu sayfa genel bilgi verir; kişisel durumunuz için muayene ve hekiminizin değerlendirmesi gereklidir. Herhangi bir ilacı başlamadan, bırakmadan veya dozunu değiştirmeden önce hekiminize danışın.