İdrar kaçırma
Son gözden geçirme: Kasım 2026
Kısaca
İdrar kaçırma her yaşta görülebilen, sık ve çoğunlukla tedavi edilebilen bir sorundur. Öksürürken kaçırma, yetişememe tarzı kaçırma ve ikisinin karışımı en sık tiplerdir. Tedavi çoğu zaman egzersiz ve alışkanlık değişiklikleriyle başlar.
Nedir?
İstem dışı idrar kaçırmanın birkaç türü vardır. Öksürme, hapşırma, gülme veya yük kaldırma sırasında kaçırma stres tipi kaçırmadır ve çoğunlukla pelvik taban kaslarının zayıflamasıyla ilgilidir. Ani bir sıkışma hissiyle tuvalete yetişememe sıkışma tipi kaçırmadır ve aşırı aktif mesaneyle ilişkilidir.
Mesanenin tam boşalamaması sonucu az az damlama (taşma tipi) ve erkeklerde prostat ameliyatı sonrası kaçırma da görülebilir. Tedavi türe göre değiştiği için doğru tanımlama önemlidir.
Belirtiler
- Öksürme, hapşırma, egzersiz sırasında idrar kaçırma
- Ani sıkışma ve tuvalete yetişememe
- Sık idrara çıkma ve gece kalkma
- Sürekli damlama veya ped kullanma ihtiyacı
Nasıl tanı konur?
- Ayrıntılı öykü ve muayene
- 2-3 günlük işeme günlüğü: ne zaman, ne kadar idrar yaptığınız ve kaçırdığınız
- İdrar tahlili
- Ultrasonla işeme sonrası kalan idrarın ölçülmesi
- Gerekli durumlarda mesane basınç ölçümü (ürodinami)
Tedavi seçenekleri
İlk basamak pelvik taban egzersizleri, mesane eğitimi, kilo verme ve içecek alışkanlıklarının düzenlenmesidir. Bunlar birçok kişide belirgin düzelme sağlar.
Sıkışma tipi kaçırmada mesaneyi sakinleştiren ilaçlar, yeterli yanıt alınamazsa mesane içine botulinum toksini uygulaması veya sinir uyarımı tedavileri kullanılabilir.
Stres tipi kaçırmada kadınlarda askı ameliyatları, erkeklerde ise erkek askısı veya yapay idrar kontrol kası (yapay sfinkter) seçenekleri vardır. Prostat ameliyatı sonrası kaçırma çoğu zaman aylar içinde kendiliğinden azalır.
Evde neler yapabilirsiniz?
- Pelvik taban egzersizi: idrarınızı yarıda kesecekmiş gibi pelvik kaslarınızı 5 saniye sıkın, 5 saniye gevşetin. 10 tekrarı günde 3 kez yapın. Nefesinizi tutmayın, karın ve kalça kaslarınızı kasmayın.
- Egzersizi idrar yaparken akımı keserek yapmayın; bu yalnızca kası bulmak için bir kez denenebilir.
- Sıvıyı aşırı kısmayın; yoğun idrar mesaneyi daha çok uyarır. Çay, kahve, gazlı içecek ve alkolü azaltın.
- Kabızlığı önleyin, fazla kilolarınızdan kurtulun ve sigarayı bırakın (kronik öksürük kaçırmayı artırır).
- Sıkışma geldiğinde hemen koşmak yerine durun, pelvik kaslarınızı birkaç kez sıkın, sıkışma geçince sakince tuvalete gidin.
Ne zaman acile başvurmalı?
- Ani başlayan idrar kaçırma veya yapamamaya bacaklarda güçsüzlük, uyuşma ya da makat çevresinde his kaybı eşlik ediyorsa: bu bir omurga acilidir
- Ateş ve idrarda yanma varsa
- Mesanede dolgunluk hissiyle birlikte sürekli az az damlama varsa
Acil durumda 112'yi arayın.
Doktorunuza sorabilecekleriniz
Muayeneye giderken bu listeyi yazdırabilir veya ekran görüntüsünü alabilirsiniz.
- 1Bende hangi tip idrar kaçırma var?
- 2Pelvik taban egzersizlerini doğru yapıp yapmadığımı nasıl anlarım, fizyoterapist desteği alabilir miyim?
- 3İlaç tedavisinin yan etkileri neler?
- 4Ameliyat seçenekleri ve başarı oranları neler?
Bu sayfa genel bilgi verir; kişisel durumunuz için muayene ve hekiminizin değerlendirmesi gereklidir. Herhangi bir ilacı başlamadan, bırakmadan veya dozunu değiştirmeden önce hekiminize danışın.