Aşırı aktif mesane
Son gözden geçirme: Kasım 2026
Kısaca
Aşırı aktif mesane, mesanenin dolmadan kasılmak istemesi sonucu ani sıkışma, sık idrara çıkma ve gece kalkma ile kendini gösterir. Tehlikeli bir hastalık değildir ama yaşam kalitesini belirgin etkiler. Alışkanlık değişiklikleri ve ilaçlarla çoğu kişide kontrol altına alınır.
Nedir?
Mesane normalde dolana kadar gevşek kalır. Aşırı aktif mesanede mesane kası henüz dolmadan kasılmaya çalışır; kişi ertelenmesi zor, ani bir sıkışma hisseder. Bazen tuvalete yetişemeden idrar kaçar.
Çoğu zaman belirli bir neden bulunmaz. Yaş, menopoz, prostat büyümesi, nörolojik hastalıklar ve fazla kafein tüketimi yakınmaları artırabilir.
Belirtiler
- Ani ve ertelenmesi zor sıkışma hissi
- Gün içinde 8'den fazla idrara çıkma
- Gece bir veya daha fazla kez idrara kalkma
- Tuvalete yetişemeden idrar kaçırma
Nasıl tanı konur?
- Öykü ve muayene
- İdrar tahlili: enfeksiyon ve kanama gibi başka nedenleri dışlamak için
- 2-3 günlük işeme günlüğü
- Ultrasonla işeme sonrası kalan idrarın ölçülmesi
- Tedaviye yanıt alınamazsa mesane basınç ölçümü (ürodinami) veya sistoskopi
Tedavi seçenekleri
İlk basamak mesane eğitimi, pelvik taban egzersizleri ve içecek alışkanlıklarının düzenlenmesidir. Mesane eğitiminde tuvalete gitme aralıkları yavaş yavaş uzatılır.
İlaç tedavisinde mesaneyi sakinleştiren iki ana grup vardır. Bir grup ağız kuruluğu ve kabızlık yapabilir; diğer grup tansiyonu hafif yükseltebilir. Etki birkaç haftada belirginleşir.
İlaçlardan yarar görmeyenlerde mesane içine botulinum toksini uygulaması veya sinir uyarımı tedavileri uygulanabilir.
Evde neler yapabilirsiniz?
- Çay, kahve, kola, enerji içeceği ve alkolü azaltın.
- Sıvıyı tamamen kısmayın; günde 1,5-2 litre çoğu kişi için uygundur. Akşam saatlerinde azaltın.
- Sıkışma geldiğinde durun, pelvik taban kaslarınızı birkaç kez sıkın, his azalınca sakince tuvalete gidin.
- "Ne olur ne olmaz" diye sık sık tuvalete gitmeyin; bu mesaneyi küçük hacme alıştırır.
- Kabızlığı önleyin ve fazla kilolarınızı verin.
Ne zaman acile başvurmalı?
- İdrarınızda kan görürseniz (acil değilse bile gecikmeden başvurun)
- Ateş, titreme ve yan ağrısı eklenirse
- Hiç idrar yapamazsanız
- Sıkışma ve kaçırmaya bacaklarda güçsüzlük veya uyuşma eşlik ederse
Acil durumda 112'yi arayın.
Doktorunuza sorabilecekleriniz
Muayeneye giderken bu listeyi yazdırabilir veya ekran görüntüsünü alabilirsiniz.
- 1Yakınmalarımın altında başka bir neden olabilir mi?
- 2Mesane eğitimini nasıl yapmalıyım?
- 3İlacı ne kadar süre kullanacağım, yan etkileri neler?
- 4İlaç işe yaramazsa hangi seçenekler var?
Bu sayfa genel bilgi verir; kişisel durumunuz için muayene ve hekiminizin değerlendirmesi gereklidir. Herhangi bir ilacı başlamadan, bırakmadan veya dozunu değiştirmeden önce hekiminize danışın.